Wilt u kerstverlichting aan de gevel, in een boom, langs de dakrand of in de voortuin ophangen? Dan ziet u bij de productinformatie vaak aanduidingen zoals IP44, IP65 en IP67. Deze IP-waarden geven aan hoe goed de elektrische onderdelen zijn beschermd tegen stof, vuil en water.
Een hogere IP-waarde lijkt automatisch veiliger, maar zo eenvoudig is het niet. De juiste keuze hangt vooral af van de plek waar u de verlichting gebruikt. Verlichting onder een overkapping krijgt met andere omstandigheden te maken dan een lichtsnoer dat laag tussen de planten ligt en volledig wordt blootgesteld aan regen.
In deze keuzehulp leest u wat de cijfers betekenen, wanneer IP44 voldoende is en in welke situaties u beter voor IP65 of IP67 kunt kiezen.
IP44, IP65 en IP67 in het kort
- IP44: beschermd tegen voorwerpen groter dan 1 millimeter en tegen spatwater. Vooral geschikt voor beschutte buitenplekken.
- IP65: volledig stofdicht en beschermd tegen waterstralen. Geschikt voor open buitenplekken waar verlichting rechtstreeks met regen in aanraking komt.
- IP67: volledig stofdicht en bestand tegen tijdelijke onderdompeling volgens vastgestelde testomstandigheden. Interessant voor verlichting dicht bij de grond of op plekken waar tijdelijk veel water kan staan.
Praktisch advies: kies IP44 onder een dakrand of overkapping, IP65 voor een open gevel, boom of schutting en IP67 voor laag geplaatste verlichting die extra veel met vocht te maken kan krijgen. Controleer altijd de volledige installatie, inclusief stekker, adapter, controller en koppelingen.
Inhoud
- Wat betekent een IP-waarde?
- Wat betekent het eerste cijfer?
- Wat betekent het tweede cijfer?
- IP44, IP65 en IP67 vergeleken
- Wanneer kiest u IP44?
- Wanneer kiest u IP65?
- Wanneer kiest u IP67?
- Welke IP-waarde heeft u per locatie nodig?
- Let op het zwakste onderdeel
- Buitenverlichting veilig aansluiten
- Checklist voor aankoop
- Veelgestelde vraag
Wat betekent een IP-waarde bij buitenverlichting?
IP is een internationaal gebruikte beschermingsaanduiding voor de behuizing van elektrische producten. De code bestaat meestal uit de letters IP, gevolgd door twee cijfers. Deze cijfers geven aan in welke mate de behuizing beschermt tegen het binnendringen van vaste voorwerpen, stof en water.
De IP-waarde zegt dus niet hoeveel licht een lamp geeft, hoe zuinig de verlichting is of hoe lang het product meegaat. De waarde gaat uitsluitend over de bescherming van de behuizing tegen invloeden van buitenaf.
Bij kerstverlichting voor buiten is deze bescherming belangrijk. Het lichtsnoer krijgt mogelijk te maken met:
- regen en opspattend water;
- vochtige grond of sneeuw;
- stof, zand en kleine vuildeeltjes;
- condens en temperatuurwisselingen;
- water uit een tuinslang of sproeisysteem.
Een product dat alleen voor binnengebruik is gemaakt, mag u daarom niet buiten gebruiken. Ook niet wanneer u het tijdelijk buiten ophangt of denkt dat het onder een kleine dakrand droog genoeg blijft.
Wat betekent het eerste cijfer van de IP-code?
Het eerste cijfer geeft aan hoe goed de behuizing is beschermd tegen aanraking en het binnendringen van vaste voorwerpen. De schaal loopt van 0 tot en met 6.
| Eerste cijfer | Bescherming tegen vaste voorwerpen |
|---|---|
| 0 | Geen bijzondere bescherming |
| 1 | Beschermd tegen grote voorwerpen groter dan 50 millimeter |
| 2 | Beschermd tegen voorwerpen groter dan 12,5 millimeter |
| 3 | Beschermd tegen voorwerpen groter dan 2,5 millimeter |
| 4 | Beschermd tegen voorwerpen groter dan 1 millimeter |
| 5 | Beschermd tegen stof, maar niet volledig stofdicht |
| 6 | Volledig stofdicht |
IP44 begint met het cijfer 4. De behuizing is daarmee beschermd tegen kleine vaste voorwerpen, maar is niet volledig stofdicht. IP65 en IP67 beginnen met het cijfer 6 en bieden dus volledige bescherming tegen het binnendringen van stof.
Wat betekent het tweede cijfer van de IP-code?
Het tweede cijfer gaat over bescherming tegen water. Hoe hoger het cijfer, hoe zwaarder de bijbehorende watertest meestal is. De verschillende classificaties hebben echter ieder hun eigen testmethode.
| Tweede cijfer | Bescherming tegen water |
|---|---|
| 0 | Geen bijzondere bescherming tegen water |
| 1 | Bescherming tegen verticaal vallende druppels |
| 2 | Bescherming tegen druppels bij een beperkte hellingshoek |
| 3 | Bescherming tegen sproeiend water |
| 4 | Bescherming tegen opspattend water uit verschillende richtingen |
| 5 | Bescherming tegen waterstralen |
| 6 | Bescherming tegen krachtige waterstralen |
| 7 | Bescherming tegen tijdelijke onderdompeling onder vastgestelde omstandigheden |
| 8 | Bescherming tegen langdurige onderdompeling onder voorwaarden van de fabrikant |
Het cijfer 4 bij IP44 betekent dus niet dat het product volledig waterdicht is. De verlichting is beschermd tegen spatwater, maar mag niet in een plas liggen of onder water komen te staan.
IP44, IP65 en IP67 vergeleken
| Eigenschap | IP44 | IP65 | IP67 |
|---|---|---|---|
| Bescherming tegen stof | Bescherming tegen vaste voorwerpen groter dan 1 mm | Volledig stofdicht | Volledig stofdicht |
| Bescherming tegen water | Spatwater | Waterstralen | Tijdelijke onderdompeling |
| Geschikt voor buiten | Ja, bij passend gebruik | Ja | Ja |
| Beste toepassing | Beschutte plek | Open buitenplek | Vochtige plek dicht bij de grond |
| Geschikt voor een regenplas | Nee | Nee | Alleen tijdelijk en wanneer het volledige onderdeel IP67 is |
| Voorbeeld | Verlichting onder een overkapping | Lichtsnoer in een open boom | Afgesloten laagspanningsverlichting bij de grond |
Voor normale kerstverlichting is IP44 vaak de meest voorkomende classificatie. Dat betekent niet dat deze waarde voor iedere buitenlocatie de beste keuze is. Kijk altijd naar de daadwerkelijke blootstelling aan regen, opspattend water en plassen.
Wanneer kiest u voor IP44-buitenverlichting?
IP44-verlichting is beschermd tegen spatwater uit verschillende richtingen. Deze classificatie kan geschikt zijn voor kerstverlichting die buiten hangt, maar redelijk beschut blijft.
Geschikte plekken voor IP44
- onder een ruime overkapping;
- onder een veranda;
- onder een voldoende uitstekende dakrand;
- bij een beschutte voordeur;
- in een buitenruimte waar geen plassen ontstaan;
- aan de binnenzijde van een droog balkon.
Houd er rekening mee dat wind regen onder een overkapping kan blazen. Een plek die op het eerste gezicht droog lijkt, kan tijdens slecht weer alsnog nat worden.
Plaats IP44-stekkers, adapters en koppelingen nooit los op de grond. Gebruik een aansluiting die voor buitengebruik is bedoeld en bescherm verbindingen met een geschikte aansluitbox.
Wanneer kiest u voor IP65-buitenverlichting?
IP65-verlichting is volledig stofdicht en beschermd tegen waterstralen. Deze classificatie biedt meer bescherming dan IP44 bij plaatsing op open en onbeschutte plekken.
Geschikte plekken voor IP65
- aan een open gevel;
- langs een schutting;
- in een boom of grote struik;
- langs een dakgoot zonder overkapping;
- rond een tuinhek;
- op een open balkon of terras;
- op plekken die regelmatig door regen worden geraakt.
IP65 is een verstandige keuze wanneer u niet zeker weet of de verlichting droog blijft. De classificatie betekent niet dat het product onder water mag worden gebruikt. Zorg er daarom nog steeds voor dat snoeren, adapters en koppelingen niet in plassen liggen.
Bekijk verschillende soorten kerstverlichting voor binnen en buiten en controleer per product welke IP-waarde wordt vermeld.
Wanneer kiest u voor IP67-buitenverlichting?
IP67 betekent dat de behuizing volledig stofdicht is en bestand is tegen tijdelijke onderdompeling onder de testvoorwaarden van de norm. Dit is een zwaardere bescherming dan nodig is voor veel traditionele kerstverlichting aan een gevel of dakrand.
Situaties waarin IP67 interessant kan zijn
- verlichting die dicht boven de grond wordt geplaatst;
- verlichting tussen lage planten en borders;
- onderdelen die met opspattend regenwater te maken krijgen;
- plekken waar na een regenbui tijdelijk water kan blijven staan;
- laagspanningsverlichting in een zeer vochtige tuinomgeving.
IP67 betekent niet automatisch dat u het product langdurig onder water kunt laten liggen. Daarvoor wordt doorgaans naar IP68 gekeken, waarbij de fabrikant de toegestane diepte en gebruiksomstandigheden moet aangeven.
Let bovendien op dat een lichtsnoer soms als IP67 wordt aangeboden, terwijl de meegeleverde stekker of adapter slechts IP44 heeft. In dat geval moet u de adapter plaatsen volgens de lagere beschermingswaarde.
Is IP67 altijd beter dan IP65?
IP67 heeft een hogere cijfercombinatie dan IP65, maar de waterproeven zijn niet precies hetzelfde. IP65 wordt getest op waterstralen, terwijl IP67 wordt getest op tijdelijke onderdompeling.
Een product met IP67 is daarom niet automatisch voor iedere denkbare situatie beter dan een product met IP65. Kijk naar het gebruik waarvoor het product is ontworpen en naar de aanwijzingen van de fabrikant.
Voor een lichtsnoer aan een open gevel is IP65 meestal logisch. Voor een afgesloten onderdeel dat laag bij de grond ligt, kan IP67 geschikter zijn. De plaatsing is uiteindelijk belangrijker dan alleen het hoogste getal.
Welke IP-waarde heeft u per locatie nodig?
| Locatie | Praktische keuze | Aandachtspunt |
|---|---|---|
| Onder een ruime overkapping | IP44 of hoger | Controleer of wind geen regen naar binnen blaast |
| Onder een dakrand | IP44 of IP65 | Een smalle dakrand biedt weinig bescherming |
| Aan een open gevel | IP65 | Bescherm ook stekker en koppelingen |
| In een boom of struik | IP65 | Voorkom beschadiging door bewegende takken |
| Langs een schutting | IP44 bij beschutting, anders IP65 | Laat verbindingen niet op de grond liggen |
| Langs een dakgoot | IP65 | Gebruik weerbestendig bevestigingsmateriaal |
| Op een open balkon | IP65 | Houd rekening met slagregen |
| Tussen planten of borders | IP65 of IP67 | Controleer of water kan blijven staan |
| Direct op of vlak boven de grond | Bij voorkeur IP67 | Controleer ook de classificatie van aansluitingen |
| In een vijver | Alleen speciaal ontworpen onderwaterverlichting | Gebruik geen gewone kerstverlichting |
Wilt u een complete buitenopstelling maken? Lees dan ook hoe u uw tuin en voordeur met kerstdecoratie sfeervol en veilig versiert.
De totale installatie is zo sterk als het zwakste onderdeel
Een veelgemaakte fout is dat alleen naar de IP-waarde van de lampjes of het lichtsnoer wordt gekeken. Buitenverlichting bestaat meestal uit meerdere onderdelen:
- het lichtsnoer;
- de ledlampjes of armaturen;
- een adapter of transformator;
- een controller voor lichtstanden;
- een dimmer of timer;
- stekkers en contrastekkers;
- koppelstukken;
- een verlengsnoer of stekkerdoos.
Deze onderdelen kunnen verschillende IP-waarden hebben. Een lichtsnoer kan bijvoorbeeld IP65 of IP67 zijn, terwijl de adapter slechts IP44 is. De adapter moet dan op een plek worden geplaatst die geschikt is voor IP44.
Controleer daarom de handleiding, verpakking en markeringen op ieder elektrisch onderdeel. Zoek niet alleen naar de term ‘geschikt voor buiten’, maar controleer waar en onder welke omstandigheden het product mag worden gebruikt.
Spatwaterdicht is niet hetzelfde als waterdicht
Webshops gebruiken termen zoals waterbestendig, spatwaterdicht en waterdicht soms door elkaar. Deze woorden geven zonder IP-code onvoldoende duidelijkheid.
- Spatwaterdicht: meestal passend bij een classificatie zoals IP44.
- Beschermd tegen waterstralen: passend bij IP65.
- Bestand tegen tijdelijke onderdompeling: passend bij IP67.
- Geschikt voor langdurige onderdompeling: alleen wanneer dit nadrukkelijk door de fabrikant wordt aangegeven, vaak in combinatie met IP68.
Gebruik de concrete IP-code als uitgangspunt en niet alleen een commerciële omschrijving in de producttitel.
Waar zegt de IP-waarde niets over?
Een goede IP-classificatie is belangrijk, maar biedt geen bescherming tegen alle mogelijke problemen. De waarde vertelt u bijvoorbeeld niet:
- of de kabel bestand is tegen beknelling;
- of het snoer geschikt is voor langdurige blootstelling aan zonlicht;
- of de verlichting tegen harde wind kan;
- of de lampjes energiezuinig zijn;
- of het product vorstbestendig is;
- of de stekkerdoos overbelast kan raken;
- of het product kwalitatief goed is afgewerkt;
- hoe lang de verlichting meegaat.
Kijk daarom ook naar de maximale en minimale gebruikstemperatuur, de lengte van het aanloopsnoer, het vermogen, de kwaliteit van de kabel en de meegeleverde gebruiksinstructies.
Kerstverlichting buiten veilig aansluiten
De juiste IP-waarde helpt alleen wanneer u de verlichting ook correct installeert. Gebruik de volgende aandachtspunten bij het aansluiten van buitenverlichting.
1. Gebruik alleen producten die voor buiten zijn bedoeld
Hang binnenverlichting niet buiten op. Ook niet voor één avond en ook niet wanneer het op dat moment droog lijkt te blijven.
2. Controleer het volledige snoer
Bekijk de kabel, stekker en lampjes voordat u de verlichting ophangt. Gebruik het product niet wanneer u scheurtjes, losse verbindingen, beschadigde isolatie of vervormde onderdelen ziet.
3. Houd stekkers en koppelingen van de grond
Leg stekkers, adapters en verbindingen niet in aarde, gras of een mogelijke regenplas. Bevestig ze hoger en gebruik waar nodig een geschikte beschermbox voor buiten.
4. Gebruik een verlengsnoer voor buiten
Niet ieder verlengsnoer is geschikt voor vochtige omstandigheden. Controleer of het snoer expliciet voor buitengebruik is bedoeld en of de koppeling voldoende is beschermd.
5. Koppel geen stekkerdozen aan elkaar
Sluit niet meerdere stekkerdozen of verlengsnoeren achter elkaar aan. Gebruik bij voorkeur één passend verlengsnoer per aansluiting en blijf binnen het maximale vermogen.
6. Controleer de aardlekschakelaar
Een goed functionerende aardlekschakelaar kan de stroom uitschakelen wanneer elektriciteit via een ongewenste route weglekt. Laat uw elektrische installatie controleren wanneer u twijfelt over de veiligheid van het buitenstopcontact of de aardlekschakelaar.
7. Voorkom beschadiging bij ramen en deuren
Voer een kabel niet door een raam of deur wanneer deze daardoor wordt platgedrukt. Beschadigde isolatie vergroot het risico op kortsluiting en elektrische schokken.
8. Bevestig verlichting zonder de kabel te doorboren
Gebruik geschikte kabelclips, haakjes of herbruikbare bevestigingsbandjes. Sla geen spijkers of nietjes door een stroomkabel.
9. Gebruik een timer
Met een timer voorkomt u dat kerstverlichting onnodig de hele nacht blijft branden. Controleer wel of de timer geschikt is voor buiten en voldoende beschermd is tegen vocht.
10. Schakel beschadigde verlichting direct uit
Knippert een snoer onverwacht, valt de verlichting regelmatig uit of wordt een adapter ongewoon warm? Trek dan de stekker uit het stopcontact en gebruik het product niet opnieuw voordat duidelijk is wat het probleem veroorzaakt.
Bekijk voor meer praktische aanwijzingen ook onze uitgebreide gids over kerstverlichting veilig gebruiken binnen en buiten.
Waar moet u bij goedkope buitenverlichting extra op letten?
Een lage prijs hoeft niet te betekenen dat kerstverlichting onveilig is. Controleer bij onbekende aanbieders wel extra zorgvuldig of alle noodzakelijke productinformatie beschikbaar is.
- Is een concrete IP-waarde vermeld?
- Staat duidelijk aangegeven welke onderdelen voor buiten geschikt zijn?
- Is een Nederlandstalige gebruiksaanwijzing beschikbaar?
- Zijn de fabrikant of verantwoordelijke Europese importeur vermeld?
- Heeft het product een CE-markering?
- Worden spanning, vermogen en type voeding vermeld?
- Zijn waarschuwingen en gebruiksbeperkingen duidelijk?
- Zijn stekker, adapter en aansluitingen degelijk afgewerkt?
Een CE-markering is bij veel elektrische producten verplicht. Het is een verklaring van de fabrikant dat het product aan de toepasselijke Europese eisen voldoet. Het is geen onafhankelijk kwaliteitslabel en vervangt uw eigen controle van de productinformatie niet.
Welke soort kerstverlichting kiest u voor buiten?
Nadat u de juiste IP-waarde heeft bepaald, kunt u kijken naar het soort verlichting dat bij uw woning of tuin past.
Lichtsnoer
Een traditioneel lichtsnoer is geschikt voor bomen, struiken, hekken en gevels. Kies een lengte die ruim voldoende is, zodat u de kabel niet strak hoeft te trekken.
Clusterverlichting
Bij clusterverlichting staan de lampjes dicht bij elkaar. Hierdoor ontstaat een volle en luxe lichtuitstraling. Dit type is bijzonder geschikt voor kerstbomen en grote struiken.
IJspegelverlichting
IJspegelverlichting wordt vaak langs dakranden, balkons en goten gebruikt. Kies voor een hoge beschermingswaarde wanneer de verlichting volledig aan regen en wind wordt blootgesteld.
Lichtgordijn
Een lichtgordijn is geschikt voor een gevel, raam, balkon of schutting. Controleer goed of zowel het gordijn als de controller en adapter voor buitengebruik zijn ontworpen.
Netverlichting
Netverlichting is handig voor struiken en hagen, omdat de lampjes direct gelijkmatig worden verdeeld. Voorkom dat stekkers en koppelingen onder het net op de grond blijven liggen.
Verlichte kerstfiguren
Bij verlichte rendieren, kerstbomen en sterren kunnen de verlichting, metalen constructie, adapter en voedingskabel verschillende beschermingswaarden hebben. Controleer daarom de productinformatie van de complete decoratie.
Checklist: zo kiest u veilige buitenverlichting
- Bepaal eerst waar de verlichting komt te hangen.
- Controleer hoeveel regen en opspattend water de locatie bereikt.
- Kies IP44 voor een voldoende beschutte buitenplek.
- Kies IP65 voor een open plek die direct aan regen wordt blootgesteld.
- Overweeg IP67 voor verlichting dicht bij de grond of op zeer vochtige plekken.
- Controleer de IP-waarde van snoer, adapter, controller en koppelingen afzonderlijk.
- Kijk of het product expliciet geschikt is voor buitengebruik.
- Controleer de CE-markering en gegevens van fabrikant of importeur.
- Gebruik alleen geschikte verlengsnoeren en aansluitboxen voor buiten.
- Leg geen elektrische verbindingen los op de grond.
- Gebruik geen beschadigde kabels of stekkers.
- Volg altijd de gebruiksaanwijzing van de fabrikant.
Veelgestelde vraag: is IP44 voldoende voor kerstverlichting buiten?
IP44 kan voldoende zijn voor kerstverlichting op een beschutte buitenplek, zoals onder een ruime overkapping of dakrand. De verlichting is beschermd tegen spatwater, maar niet tegen onderdompeling of langdurig contact met veel water.
Hangt de verlichting aan een open gevel, in een boom of op een andere plek waar regen vrij spel heeft? Dan biedt IP65 doorgaans een betere bescherming. Voor verlichting dicht bij de grond of op plekken waar water kan blijven staan, kan IP67 geschikter zijn.
Controleer altijd de classificatie van de stekker, adapter, controller en koppelingen. Een IP65-lichtsnoer met een IP44-adapter moet worden aangesloten op een plek die geschikt is voor IP44.
Conclusie: kies de IP-waarde op basis van de locatie
Voor buitenverlichting bestaat geen IP-waarde die automatisch voor iedere tuin, gevel of kerstdecoratie de beste keuze is. De juiste bescherming hangt af van de hoeveelheid regen, vuil en opspattend water waarmee het product te maken krijgt.
IP44 is vooral geschikt voor beschutte buitenplekken. IP65 is een goede keuze voor open gevels, bomen, schuttingen en andere plekken waar verlichting direct in de regen hangt. IP67 biedt extra bescherming bij tijdelijke onderdompeling en kan interessant zijn voor onderdelen die dicht bij een natte ondergrond worden geplaatst.
Let niet alleen op het lichtsnoer. De veiligheid van de complete opstelling wordt mede bepaald door de adapter, stekker, timer, controller, verlengsnoeren en koppelingen.
Bekijk en vergelijk kerstverlichting voor binnen en buiten en controleer bij ieder product welke IP-waarde en gebruiksomstandigheden worden vermeld.
Bronnen
- International Electrotechnical Commission, Ingress Protection ratings
- IEC, Ingress Protection ratings guide
- Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit, elektrische apparaten
- NVWA, veiligheidseisen en CE-markering voor elektrotechnische producten
- NVWA, veiligheidswaarschuwing buitenlichtsnoeren en stekkers
- NVWA, veiligheidswaarschuwing lichtsnoer en dimmer
- Brandweer Nederland, tips voor veilige feestdagen
- EnergieVeilig, werking en controle van de aardlekschakelaar
IP-classificaties en producteigenschappen kunnen per onderdeel verschillen. Controleer altijd de actuele verpakking, handleiding en veiligheidsvoorschriften van de fabrikant.
